Blog

Rezultatet e pyetësorit mbi impaktin e covid-19 në sipërmarrjet shqiptare dhe të diasporës

Dhoma e Biznesit të Diasporës Shqiptare, me mbështetjen teknike të Fondit Shqiptar për Zhvillimin e Diasporës, mundësoi një pyetësor për sipërmarrjet anëtarë të Dhomës së Biznesit të Diasporës Shqiptare, si dhe sipërmarrje të tjera, për të studiuar situatën dhe sfidat e Biznesit në Diasporë dhe Shqipëri, në kontekstin e krizës aktuale të shkaktuar nga COVID -19 si dhe impaktin afatgjatë në investimet potenciale. U vu re një pjesëmarrje më e gjerë e biznesit të vogël dhe të mesme me 71.4%, indikacion i rëndësishëm ekonomik për të kuptuar impaktin negativ të kësaj situate për këtë kategori por dhe në tërësi në Shqipëri, duke konsideruar se 64.2% e bizneseve operojnë në Shqipëri.

Rezultatet konfirmojnë se rreth 93% e bizneseve…

Read more

How we respond to COVID-19?

COVID-19 has had a negative impact not only on health department but also on the economic level of any country, as the chain effect has reduced operational work and affected, complete or partial on “freezing” all commercial activities in the country. In Albania, COVID-19 is considered an “invisible enemy” and in this condition, the country had to offer an instant approach to maintain health and economic system balances. Faced with such an emergency, Albania declares “State of Natural Disasters” emergencies, as a result of COVID-19 situation. The Civil Protection Law stipulates that natural disasters are disasters caused by extreme natural phenomena, such as earthquakes, floods and floods, and other events affecting people’s lives, living things, property, cultural heritage, environment etc. “

Among other commitments of this law, the government must:

  • develop and implementation a plan for the protection of citizens
  • compensate citizens affected by natural disasters
  • as well as set priorities and limitations that prevent the consequences of the disaster.

The Albanian Diaspora Business Chamber is constantly monitoring market developments and is a loyal ally for all its members, while responding to any member business that feels the need to consult on legal-economic practices.

Below are some questions and answers about COVID-19, which will be updated if other information’s are provided by the market, responsible institutions or commercial activities.

Read more

Si i përgjigjemi COVID-19?

COVID-19, ka krijuar një impakt negativ jo vetëm në shëndetësi por dhe në nivelin ekonomik të çdo vendi, pasi efekti zinxhir ka reduktuar punët operacionale dhe ka ndikuar në “ngrirjen” e plotë ose të pjesshme të të gjithë veprimtarive tregtare në vend.
Në Shqipëri COVID-19, është konsideruar “armik i padukshëm” dhe në këto kushte, vendi duhej të ofronte një qasje të shpejtë për të ruajtur balancën e sistemit shëndetësor, por dhe atij ekonomik. E gjendur para një situate emergjente, Shqipëria shpall COVID-19, si “Gjendje e Fatkeqësive Natyrore”.
Ligji “Për Mbrojtjen Civile” përcakton se Fatkeqësi natyrore konsiderohen fatkeqësitë që shkaktohen nga dukuri natyrore ekstreme, që lidhen me tërmetet, përmbytjet dhe vërshimet e ujit dhe dukuri të tjera që ndikojnë në jetën e njerëzve, gjënë e gjallë, pronën, trashëgiminë kulturore dhe mjedisin.”

Ndër të tjera, me këtë ligj qeveria duhet të :

  • hartojë plan zbatimi për mbrojtjen e qytetarëve
  • kompesojë qytetarët e prekur nga fatkeqësia natyrore
  • si dhe të caktojë prioritete dhe kufizime që parandalojnë pasojat nga fatkeqësia.

Dhoma e Biznesit të Diasporës Shqiptare, po monitoron vazhdimisht zhvillimet e tregut dhe është një aleat besnik për të gjithë anëtarët e saj, ndërkohë i përgjigjet çdo biznesi anëtar që ndjen nevojën të këshillohet mbi praktikat juridiko-ekonomike.

Më poshtë gjenden disa pyetje-përgjigje rreth COVID-19, të cilat do të azhurnohet nëse informacione të tjera ofrohen nga tregu, institucionet përgjegjëse apo veprimtaritë tregtare.

Read more

Dhoma e Biznesit të Diasporës vjen me disa propozime për Këshillin e Investimeve

      Këshilli i Investimeve ka mbajtur online mbledhjen e radhës ku tema kryesore ka qenë ndikimi i situatës së krijuar nga COVID-19, si dhe fillimi i një dialogu të strukturuar mbi ndikimin e biznesit dhe masat afat-shkurtra e afatgjata, që duhet të ndërmerren . Dhoma e Biznesit të Diasporës e përfaqësuar nga Kryetari Ardian Lekaj ,paraqiti disa propozime lidhur me lehtësimin e situatës së krijuar nga COVID-19, si dhe rimëkëmbjen e sistemit ekonomik. Sa i përket hartimit të një strategjie rimëkëmbjeje, z. Lekaj nënvizoi se është i nevojshëm krijimi i një grupi kombëtar ekspertësh. Në fjalën e tij, z.Lekaj ka theksuar se është me rëndësi të kuptohet çdo ndërhyrje nga shteti pasi sistemin financiar mund të ketë pasoja. Sipas tij, masat duhen vlerësuar në një analizë shumëdimensionale për tregun dhe operatorët e tij. Për sa i përket çështjeve administrative dhe proceduriale, z.Lekaj ka këshilluar të krijohet një agjenci koordinimi dhe monitorimi për të përcaktuar rregullat dhe planin e veprimit, që do të vijë nga propozimet e ekspertëve.

Ndër të tjera, ai është ndalur edhe tek disa çështje me rëndësi për biznesin shqiptar në Diasporë dhe Shqipëri.
Përveç propozimeve nga përfaqësuesit e Dhomave të Biznesit në këtë mbledhje u prezantuan edhe gjetjet kryesore të anketës “Mbi Vlerësimin e Ndikimit të Pasojave të Pandemisë COVID-19 mbi Aktivitetin e Biznesit në Shqipëri” zhvilluar nga Ministria e Financave dhe Ekonomisë si dhe Sekretariati i Këshillit të Investimeve.

Read more

Coronnvirusi infekton sistemin ekonomik!

Nga Ardian Lekaj

 

Për Romakët e vjetër muaji mars ishte muaji i parë i vitit kalendarik dhe festonin Vitin e Ri. Siç duket ardhja e pranverës i zgjonte nga gjumi dimëror dhe u jepte energji te reja. Por këtë nuk mund ta themi sot për marsin e 2020-ës, në këtë vit kur epidemia COVID-19 është shpërndarë në mbi 140 shtete.

Megjithëse gjendja është goxha e tensionuar, nuk ka kohë dhe vend për pesimizëm. Optimizmi është mekanizmi më i mirë për të mbijetuar. Një optimist e ka më të thjeshtë t’i japë rrugëzgjidhje një situate si kjo e sotmja se sa ai që shikon vetëm problematika.

Në fund të viteve 1900, Bota ishte e tensionuar se si do të kalonte ndryshimi digjital në vitet 2000. Kjo situatë u kalua më kollaj se çdokush e mendonte. 10 vjet të shkuara përballuam krizën financiare, ndaj dhe sot nuk është e domosdoshme të jesh ekonomist për të kuptuar se kjo që po përjetojmë sot është vetëm kriza e radhës.

Natyrisht që pas krizës financiare të viteve 2008-2010 Bankat Botërore dhe Qeveritë kanë më pak rezerva për të përballuar krizën e re, ndaj dhe teori të vjetra ekonomike nxirren nga raftet dhe përdoren në treg. E tillë është teoria “helicopter money” të cilën e prezantoi për herë të parë ekonomisti Milton Friedman në vitin 1969. Ai u përpoq të shpjegonte efektin në ekonomi të pareve që “bien nga qielli”. Kjo teori u rizgjua në fillim të viteve 2000 nga Ben Bernake, ish Guvernatori i Rezervave Federale, i cili pretendonte se në një mënyrë të tillë të hedhjes së parave në treg do t’i pengohej deflacioni. Këtë iniciative e zbatuan kohët e fundit edhe shtete si Hong Kong, Macau apo Singapori. Për çdo qytetar mbi 18 vjeç dhe rezident ne Hong Kong qeveria dha 1200$. Kjo nuk është gjë tjetër veçse një metodë apo skemë monetare e qeverisë për rishërndarjen e të ardhurave pa asnjë implikacion monetar, rezultatet konkrete të së cilës ndoshta nuk do te dalin kurrë në pah.

A mund të parashikohej apo parandalohej kjo situatë në të cilën ndodhemi sot?

Po të kishte një komunikim më transparent Botëror, sigurisht që efektet do të kishin qenë më të kontrollueshme. Po si në shumë raste epidemish kjo gjë u nënvleftësua dhe bile u fsheh informacioni i situatës fillestare në Kinë. Falë sistemit njëpartiak Kinez, ata arritën që qytete dhe fshatra t’i fusin në izolim total dhe të ngrenë spitale imediate të ndihmës së shpejtë brenda javës. Kuptohet se pas një reagimi të tillë vendin e zë ankthi dhe paniku për të nesërmen.

Mendoj se sot jemi në një luftë ekonomike. Kjo situatë ishte e pashmangshme për ekonominë botërore. Diçka e këtij apo atij lloji do të ndodhte, pasi ekonomia nuk mund të vazhdonte në të njëjtën mënyrë. Paraja sot nuk ka asnjë vlerë, bile dhe interesi bankar në Europë është negativ. Zhvillimi teknologjik i përmbushi kërkesat minimale të konsumatorëve dhe kërkesa kaloi në luks. Kjo krizë padyshim do të jetë më e forta pasi ka kapur edhe sektorin e shërbimeve, gjë që nuk është parë më parë.

Tremujori i parë i vitit ishte negativ për shkak të ekonomisë Kineze, tremujori i dytë akoma më keq për shkak të ekonomisë Amerikane dhe Europiane.

Rënia pa diskutim do të jetë globale. Të paktën askush në Botë sot, nuk do të habitet meqë në vitin 2020 nuk do të ketë rritje ekonomike, por do të ketë falimentime dhe papunësi.

E megjithatë kjo krizë ka edhe anët e saj pozitive:

– Ka më pak lëvizje nëpër Botë, gjë që i gëzon ambjentalistët. Natyrës padyshim do t’i kushtohet një vëmendje më e veçantë;

– Njerëzit çuditërisht më në fund po gjejnë kohë për njëri-tjetrin. U thyen ngricat në marrëdhënie dhe po kalohet në përkujdesje;

– U vërtetua se globalizimi i produkteve jetike nuk po funksionon dhe do të japë impulse të reja për produktet lokale;

– Do të lindin sisteme dhe mekanizma të rinj financiarë për të drejtuar ekonominë Botërore. Sistemi i vjetër është i lodhur, mekanizmat kredituese në ekonomi nuk kanë dhënë rezultate të mjaftueshme;

– Iniciativa të reja teknologjike do të zhvillohen për të udhëhequr jetën e re globale;

– E-commerce do të marrë impulse dhe dimensione të reja.

Në gjithë këtë situatë të tensionuar roli i Qeverisë Shqiptare është deçiziv dhe duhet vepruar në mënyrë efektive për ngadalësimin e infeksionit ekonomik. Ekonomia e sotme nuk është gjë tjetër, veçse një ingranazh lëvizës, ku ka një ndërthurje mes individëve, kompanive, konsumatoreve dhe institucioneve bankare e financiare. Ky ingranazh nuk duhet të ndalojë dhe duhet të jetë gjithnjë në lëvizje.

Pa diskutim që vendimet e Qeverisë deri tani për karantinën dhe izolimin janë të domosdoshme dhe shumë të arsyeshme, por në totalin e saj në rast se nuk gjendet ekuilibri i duhur që ingranazhi ekonomik të vazhdojë të rrotullohet, do ta çojë vendin në katastrofë ekonomike.

Nuk ka vend për panik.

Duhen krijuar grupe pune me specialistë të ekonomisë për të gjetur mënyrën se si të stimulohet politika fiskale pa krijuar borxh të mëtejshëm, dhe në veçanti se si të plotësohen disa prioritete bazike siç janë:

– Individët të marrin rrogat edhe kur ju duhet të qëndrojnë në karantinë, në mënyrë që të kenë mundësi të paguajnë shpenzimet ditore;
– Nëpërmjet politikave mbështetëse financiare kompanitë private të arrijnë të mbijetojnë në këtë situatë;
– Sistemi financiar të mos infektohet nga kriza virale shëndetësore.

 

* Autori është kryetar i Dhomës së Biznesit të Diasporës Shqiptare

Read more

Koronavirusi, shoqëritë dhe ndikimi në ekonominë botërore

    – Nga Ardian Lekaj

Sot COVID-19 ose koronavirus është shndërruar në kryefjalën e ditës në çdo vend të botës. Dhe nuk është çudi që të gjithë janë të përqëndruar tek kjo temë dhe kanë lënë pas dore tema të tjera që janë deçizive për realitetin ekonomik, shoqëror e politik të Europës dhe të botës, siç është Brexit, situata në Iran/Irak, refugjatët sirianë, konflikti në kufirin Turko-Grek për të përmendur disa.
Brexit i kushton taksapaguesve anglezë rreth 5 miliardë € sipas statistikave të NAO (National Audit Office). Që në tetor të vitit 2019 po punojnë rreth 22 mijë njerëz për këtë çështje, por askush nuk deklaron shifra transparente dhe të argumentuara për këtë proces të paprecendent dhe ndikimin e tij në ekonominë britanike.

Sigurisht është akoma herët për të thënë se sa do të jetë ndikimi i koronavirusit në ekonominë botërore, por le të marrim vetëm një shembull të dhënë nga IATA (International Air Transport Association) e cila parashikon një humbje 56 deri në 101 miliard euro vetëm për sektorin e fluturimeve. Numri i rezervimeve ka rënë me 50-60 % . Nuk dihet se si do ta përballojnë këtë situatë kompanitë e fluturimeve që kanë kohë që dihet se kanë probleme si “Alitalia” apo “Norwegian Air”.
Nga SARS pati një tkurrje në bursat botërore me rreth 40 miliardë $ por që nga ai moment ekonomia kineze u zhvillua nga vendi i 6 në vendin e dytë sot . Ekonomia kineze në 2003 përfaqësonte 4.2 % të ekonomisë botërore ndërsa sot 16.3 %.
Nga ana tjetër Kina që është aktualisht vendi më i prekur nga kjo pandemi, është më e fuqishme ekonomikisht sot se sa ishte në vitin 2003.
Të gjitha rregullat e reja që do të vendosin kundra coronavirusit do të shkaktojnë akoma më shumë dëme se virusi vetë. Të gjithë specialistët thonë që ky virus nuk është më i fortë se një grip e prapëseprapë po vihen kufizime të reja. Kjo padiskutim do të ndihet në xhepin e njerëzve. Pas një epidemie të tillë do të rritet papunësia, sëmundjet etj.
Coronavirusi është një problem biologjik, dhe jo një problem ekonomik. Sado para të hidhen në treg, nuk do të ndihmojnë situatën. Tregjet duhet të kuptojnë se situata ekonomike e krijuar nga pandemia nuk ndryshohet duke printuar para, ky është një proces psikologjik që ndoshta do të sjellë një krizë shumë të madhe dhe do te shkaktojë shumë humbje .
Por çfarë mund të bëjmë ne si komunitet biznesi përpara një situate të tillë?
Disa gjëra të vogla por që në fund mund të bëjnë një diferencë të madhe:
Sot më shumë së kurrë duhet të jemi të përgjegjshëm për punën tonë, por mbi të gjitha për shëndetin dhe kujdesin ndaj klientëve.
Të gjithë administratorët e hoteleve pa asnjë hezitim duhet të inspektojnë imtësisht çdo ambient të hotelit, restoranti barit etj, dhe të deklarojnë në mënyrë vullnetare nëse ambienti është i kontaminuar.
Inspektorët që kontrollojnë bizneset duhet të çertifikohen si të shëndetshëm dhe të paprekur nga virusi.
Të mundësohet shërbimi i mjekut të lëvizshëm pranë institucioneve apo kompanive të ndryshme.
Punëmarrësit ti jepet e drejta të deklarohet në gjendje të mirë shëndetësore edhe pa paraqitur raportim mjekësor.
Ne si Dhomë e Biznesit e Diasporës Shqiptare do të përpiqemi që të krijojmë një rrjet me sipërmarrës nëpër botë, për të menaxhuar kërkesat e tregut që me siguri do të lindin. Si dhe do të kërkohet bashkëpunim me bankat e nivelit të dytë për të financuar tregun e importeve për produktet imediate apo siç quhen ndryshe të shportës dhe ato të mbrojtjes imediate.
Katër muaj më parë, pas tërmetit shkatërrues të 26 Nëntorit, shqiptarët kudo në botë treguan se dinë të mbështesin njëri-tjetrin në vështirësi. Sprova e dytë për ne erdhi shumë shpejt, por edhe këtë herë do t’ia dalim së bashku.

*Autori është kryetar i Dhomës së Biznesit të Diasporës Shqiptare

Read more

Dhoma e Biznesit të Diasporës organizoi mbledhjen e parë të Asamblesë së Përgjithshme të anëtarëve për vitin 2020

Mbledhja e Asamblesë së Anëtarëve është një prej aktiviteteve më të rëndësishme të Dhomës së Biznesit, e cila shërben për të bërë një bilanc të punës së zhvilluar që prej krijimit të Dhomës.
Kryetari i Dhomës së Biznesit të Diasporës z.Ardian Lekaj komunikoi se kuota e anëtarësimeve pranë Dhomës do të jenë 0 (zero) deri në muajin Nëntor 2021, si rezultat i mbështetjes dhe asistencës financiare nga Fondi Shqiptar për Zhvillimin e Diasporës nëpërmjet projektit “Për Dhomën e Biznesit të Diasporës” – krijimi dhe nxitja e investimeve në Shqipëri.


Nismë kjo e cila u mbështet nga Presidenti i Nderit i Dhomës së Biznesit të Diasporës z. Lazim Destani dhe anëtarët e tjerë të asamblesë të pranishëm në mbledhje Kledis Panajot Rumi, Bujar Zhuri, Silva Mecaj dhe Gjin Gjoni.  

Read more

Kryesia e Dhomës së Biznesit të Diasporës zhvilloi mbledhjen e parë për vitin 2020

Kryetari i Kryesisë z. Ardian Lekaj informoi anëtarët lidhur me çështjet e rendit të ditës, me fokus kryesor diskutimin dhe miratimin e rregullores së Dhomës së Biznesit të Diasporës

Anëtarët e Kryesisë gjithashtu  u informuan mbi aktivitetin e Dhomës së Biznesit të Diasporës, bashkëpunimet e  deritanishëm midis Dhomës së Biznesit të Diasporës Shqiptare, Agjencisë Shqiptare për Zhvillimin e Investimeve (AIDA) dhe Agjencisë së ofrimit të Shërbimeve Publike të Integruara  (ADISA).

Gjithashtu u diskutua edhe për organizmin e Forumit të Biznesit të Diasporës Shqiptare, i cili paraprakisht është vendosur të zhvillohet në 3-4 qershor 2020.

Gjatë mbledhjes gjithashtu anëtarët e Kryesisë analizuan dhe prezantuan disa ide konkrete rreth strategjisë për zhvillimin e Dhomës së Biznesit të Diasporës Shqiptare si dhe shërbimeve që ajo do të ofrojë në të ardhmen.

Në përfundim të mbledhjes, u miratua në unanimitet  Rregullorja e Dhomës së Biznesit të Diasporës si dhe disa akte të tjera administrative.

Të pranishëm në këtë mbledhje ishin Presidenti i Nderit I Dhomës së Biznesit të Diasporës Z. Lazim Destani dhe anëtarët e tjerë të kryesisë Kledis Panajot Rumi (Greqi), Bujar Zhuri (Norvegji), Visar Tasimi (SHBA), Jorida Qirjako (Britani e Madhe si dhe Ergys Luga (Itali).

Read more

Të bësh Biznes në Ballkanin Perëndimor, shifra dhe zhvillime

Sipas të dhënave nga Raporti më i fundit i Konkurrueshmërisë Globale të World Economic Forum, për vitin 2019 vihen re përmirësime në lehtësinë e të bërit biznes në rajon.

Sipas anketimit të kryer në biznese të mëdha, sfidat kryesore të rajonit qëndrojnë në ineficensën e disa tregjeve financiare, të punës dhe produkteve.

Shqipëria ka bërë përpjekje domethënëse për të ulur kohën dhe kostot për të nisur një biznes të ri, vetëm për 5 ditë, me një kosto sa 11% e të ardhurave mesatare vjetore.

Maqedonia e Veriut ka suportuar fort statup-et  për nisjen e të cilave duhen vetëm 14 ditë, me një kosto sa 1% e të ardhurës mesatare.

Mali i Zi ka teknologjinë më të mirë në rajon, me një fokus të fortë në inovacion, robotikë dhe inteligjencë artificiale.

Në Serbi të ngresh një biznes të ri duhen vetëm 5 ditë, me kosto 2% të të ardhurave mesatare.

Serbia karakterizohet nga niveli më i lartë i R&D, në rajon, si rrjedhojë edhe e IHD-ve hyrëse, ndërsa Bosnie dhe Herzegovina ka përmirësuar ndjeshëm përshtatjen ndaj teknologjisë së re.

  • Përgatiti Soana Jaupllari
Read more

English Idioms by theidioms.com